Następstwem przystąpienia Polski do Unii Europejskiej było przystąpienie do Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Na mocy "Umowy o rozszerzeniu EOG" z dnia 14 października 2003 r. ustanowiona została pomoc finansowa oferowana Polsce przez kraje Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA). W październiku 2004 r. polski rząd podpisał dwie umowy, które umożliwiają korzystanie z dodatkowych obok Funduszy Strukturalnych i Funduszu Spójności środków finansowych. Darczyńcami są 3 kraje EFTA: Norwegia, Islandia i Liechtenstein.

Mechanizmy Finansowe stanowią alternatywę w stosunku do Funduszy Strukturalnych, wobec czego udział w procesie aplikowania o dotację ze środków Funduszy Strukturalnych nie dyskwalifikuje potencjalnego Beneficjenta w "walce" o środki finansowe Mechanizmów Finansowych. W ramach Mechanizmu Finansowego EOG oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego Polsce przyznana została kwota 533,51 mln euro. Kwota ta powinna zostać wykorzystana przez nasz kraj w latach 2004-2009.

Środki z Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego mogą być przeznaczone na: pojedyncze projekty, grupy projektów (programy), specyficzne formy pomocy, tj. granty blokowe funduszu pomocy technicznej, fundusz kapitału początkowego (ang. seed money), fundusz grantów dla organizacji pozarządowych, jak również na fundusz stypendialny i szkoleniowy oraz program naukowy.

Celem Mechanizmów Finansowych jest realizacja przedsięwzięć prorozwojowych, przyczyniających się do zmniejszania różnic ekonomicznych i społecznych w obrębie Europejskiego Obszaru Gospodarczego, a także sprzyjanie zacieśnianiu więzi pomiędzy państwami-darczyńcami a Polską. Realizowane projekty powinny być zgodne z krajowymi priorytetami polityki społeczno-gospodarczej, jak również celami odpowiednich polityk Unii Europejskiej.

W ramach Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego określono 6 obszarów priorytetowych:
1.Ochrona środowiska, w tym środowiska ludzkiego, poprzez m.in. redukcję zanieczyszczeń i promowanie odnawialnych źródeł energii;
2.Promowanie zrównoważonego rozwoju poprzez lepsze wykorzystanie i zarządzanie zasobami;
3.Ochrona kulturowego dziedzictwa europejskiego, w tym transport publiczny i odnowa miast;
4.Rozwój zasobów ludzkich poprzez m.in. promowanie wykształcenia i szkoleń, wzmacnianie w samorządzie i jego instytucjach potencjału z zakresu administracji lub służby publicznej, a także wzmacnianie wspierających go procesów demokratycznych;
5.Opieka zdrowotna i opieka nad dzieckiem;
6.Badania naukowe.

W ramach z Norweskiego Mechanizmu Finansowego mogą być wspierane działania podejmowane w ramach wszystkich sześciu priorytetów Mechanizmu Finansowego EOG, oraz na zasadach pierwszeństwa następujące 4 obszary priorytetowe:
1.Wdrażanie przepisów z Schengen, wspieranie Narodowych Planów Działania z Schengen, jak również wzmacnianie sądownictwa;
2.Ochrona środowiska, ze szczególnym uwzględnieniem wzmocnienia zdolności administracyjnych do wprowadzania w życie odpowiednich przepisów istotnych dla realizacji projektów inwestycyjnych;
3.Polityka regionalna i działania transgraniczne;
4.Pomoc techniczna przy wdrażaniu acquis communautaire.

Zgodnie z Zasadami i Procedurami wdrażania Mechanizmów Finansowych, o środki finansowe mogą ubiegać się wszystkie instytucje sektora publicznego i prywatnego (działające w interesie publicznym) oraz organizacje pozarządowe zarejestrowane na terytorium Polski. W szczególności wymienić należy: organy administracji rządowej i samorządowej wszystkich szczebli, instytucje naukowe i badawcze, instytucje środowiskowe i branżowe, organizacje społeczne oraz organizacje społecznego partnerstwa publiczno-prywatnego.