Ewolucja Polityki Ekologicznej Unii Europejskiej
Prowadzona z powodzeniem polityka UE w zakresie ochrony środowiska, w ciągu ostatnich 30 lat koncentrowała się w dużej mierze na punktowych źródłach zanieczyszczeń. Problemy rozwiązywane były głównie poprzez regulacje i innowacje technologiczne. W chwili obecnej wyzwaniem jest rozwinięcie i wdrożenie długoterminowych działań w tych sektorach gospodarki, które mają największy udział w rozproszonych źródłach zanieczyszczeń. Znaczące postępy nastąpią po wielu dziesięcioleciach prowadzenia spójnej, długofalowej, lecz elastycznej polityki, mającej szerokie poparcie społeczeństwa. Oznacza to, że informacja publiczna i inne sposoby podnoszenia świadomości społecznej odgrywać będą decydującą rolę w efektywnej realizacji tej polityki.
Skuteczna polityka wymagać będzie zachęcenia europejskich konsumentów do zmiany zachowań oraz skoncentrowania się na działaniach mniej szkodliwych dla środowiska, w szczególności w takich dziedzinach, jak: transport, energetyka i rolnictwo.
Długofalowa reforma instytucjonalna i planowanie finansowe sprzyjające efektywności ekologicznej, mogą zachęcać do takich działań, które mogłyby być wspierane przez wykorzystanie instrumentów rynkowych. Dla przykładu, odejście od subwencji stanowiących zagrożenie dla środowiska, na rzecz wspierania rozwoju i wykorzystania innowacji ekologicznych w produkcji przemysłowej, transporcie, energetyce i rolnictwie, może znacząco przyczynić się do utrwalania zrównoważonego rozwoju gospodarki.
Wiele polityk sektorowych UE uwzględnia w swoich założeniach cele środowiskowe i znaczna część budżetu przeznaczana jest na propagowanie działań i zachowań zgodnych z celami ochrony środowiska, na przykład w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. Jednakże, biorąc pod uwagę różnorodność zmian wynikającą z użytkowania ziemi, Europa może odnieść korzyść ze zwiększonej współpracy pomiędzy sektorami, w celu zapewnienia spójności terytorialnej, np. pomiędzy planowaniem urbanistycznym i planowaniem transportu w regionach oraz wykorzystaniem funduszy strukturalnych i funduszy spójności UE.
Unia Europejska, dzięki instrumentom prawnym, takim jak dyrektywa azotanowa, zdołała zredukować zanieczyszczenia z rolnictwa, a inwestycje realizowane przez przedsiębiorców branży wodociągowej zapewniają dobrą jakość wody pitnej. Zanieczyszczenie europejskich rzek i wód gruntowych następuje poprzez stosowanie organicznych i mineralnych nawozów oraz pestycydów. Choć przewiduje się, że zużycie związków chemicznych zmaleje w UE, do roku 2020 przewidywany jest wzrost zużycia nawozów mineralnych o 35 % ze względu na intensyfikację rolnictwa.
Na wielu obszarach pozostaną problemy z jakością europejskich wód gruntowych, ponieważ mogą minąć dziesiątki lat, zanim zanieczyszczenia przedostaną się z gruntu do naszych rzek, jezior i systemów wodociągowych. Zapobieganie, poprzez zmianę praktyk hodowlanych, jest bardziej opłacalne niż oczyszczanie, zwłaszcza w perspektywie długoterminowej.
Prognozy wskazują, iż dalsza redukcja zanieczyszczeń ściekami nastąpi głównie w krajach Unii, także w tych nowo przyjętych w maju 2004 roku, przy wsparciu unijnych funduszy strukturalnych oraz funduszy spójności, począwszy od roku 2007. Doświadczenia wynikające z realizacji polityki oczyszczania ścieków w ciągu ostatnich 20 lat dowodzą, że inwestycje przeznaczone na zwiększanie zdolności oczyszczania wraz z realistycznymi bodźcami ekonomicznymi w celu zmniejszenia zanieczyszczeń u źródła, stanowią najlepszy, ekonomicznie efektywny sposób redukcji tych zanieczyszczeń.