Kompletność systemu prawnego a zupełność systemu dotacyjnego w ochronie środowiska
Jedna z konstytucyjnych zasad prawnych stanowi o kompletności obowiązującego w Polsce systemu prawa. Reasumując, nie może nastąpić takie zdarzenie prawne, które nie ma umocowania w przepisach prawnych. Wszystkie czynności, które wywołują jakikolwiek skutek prawny powinny mieć uregulowania prawne w odpowiednich przepisach.
Obowiązujący w Polsce system prawa nie może zawierać tzw. luk prawnych, czyli sytuacji, w której litera prawa nie ma nic do powiedzenia ze względu na brak określonych przepisów dotyczących ochrony środowiska. Konstytucjonaliści i ustawodawca szeregiem ustaw, rozporządzeń, aktów wykonawczych dążą do tego, aby takie sytuacje nie powstawały.
Jest to najważniejszy i pierwszy priorytet w przyznawaniu unijnej pomocy, a więc powinien zawierać taki pakiet programów pomocowych, aby każda inwestycja lub każdy beneficjent z zakresu ochrony środowiska mógł efektywnie aplikować o fundusze unijne. Sytuacja odwrotna, czyli zamknięcie możliwości efektywnego pozyskania dotacji unijnych dla pewnych podmiotów lub dla pewnych czynności inwestycyjnych, powodowałaby preferowanie niektórych innych inwestycji i pewnych beneficjentów, zamykając jednocześnie drogę innym jednostkom, którym z mocy prawa dotacja powinna się należeć.
Przyznanie dotacji znacznie wzmacnia pozycję beneficjenta, zarówno finansową jak i rynkową. Luki dotacyjne łamały podstawowe zasady zrównoważonego wzrostu konkurencyjności beneficjentów. Unia Europejska poprzez swoje instrumenty w takim przypadku przeszkadzałaby w rozwoju zdrowej konkurencji. Aby do tego nie dopuścić twórcy dotacji unijnych dla Polski w zakresie ochrony środowiska powinni dążyć do maksymalizacji rozwiązań programowych w tej dziedzinie. Mając zamiar zrealizować inwestycję, która w sposób bezpośredni lub pośredni wpływa na poprawę środowiska naturalnego, w przypadku istnienia luki prawnej, nie moglibyśmy jej zrealizować ze względu na brak odpowiednich przepisów prawnych. W przypadku istnienia luki dotacyjnej realizując tożsamą inwestycję nie możemy aplikować o bezzwrotną dotację Unii Europejskiej. Najważniejszy i pierwszy priorytet mógłby zostać bardzo mocno podważony. Skoro istnieje tak duża gama programów pomocowych to czy jest możliwe, by biurokratyczna machina unijna mogła zapomnieć o możliwości aplikowania na inwestycje środowiskowe.
Pozyskanie dotacji na inwestycje jest bardzo mocnym motorem zachęcającym do działania. W przypadku braku odpowiedniego wsparcia może się okazać, że dana inwestycja nie zostanie zrealizowana z powodu braku odpowiedniej ilości środków na jej sfinansowanie. Należy zwrócić uwagę na aspekt finansowy pod względem wiarygodności i szybkości zwrotu każdej inwestycji. W wielu przypadkach beneficjenci środków unijnych korzystają z kredytów bankowych na sfinansowanie inwestycji. Banki rozpatrują wiarygodność klienta przez pryzmat udziału środków unijnych w danej inwestycji i im ten udział jest wyższy, tym większa wiarygodność i beneficjenta, i inwestycji, którą zamierza zrealizować. Stopa zwrotu inwestycji może być rozpatrywana analogicznie, czyli udział procentowy dotacji na poziomie 50% stanowi o połowę szybszy zwrot inwestycji w porównaniu do sytuacji, w której środki bezpośredniego wsparcia nie występują. Te dwie przesłanki mogą bardzo zachęcać do inwestowania w ochronę środowiska, bądź, przy braku ich wystąpienia, skutecznie zniechęcać do działań na rzecz poprawy środowiska naturalnego w Polsce.
W przypadku gdy system prawa jest kompletny i system dotacji jest zupełny mamy sytuację, w której każda inicjatywa polegająca na inwestycji w poprawę środowiska naturalnego może efektywnie pozyskać dotację. Oczywiście musi ona spełnić zasadę opłacalności ekonomicznej przedsięwzięcia jako jedną z fundamentalnych zasad mechanizmu dotacyjnego w Polsce.
Dzięki temu, środowisko naturalne jako ostateczny beneficjent nie ponosi negatywnych konsekwencji zaniechania z powodu braku możliwości aplikowania
o dotacje unijne. Reasumując, każda inwestycja opłacalna ekonomicznie,
o pozytywnym oddziaływaniu na środowisko naturalne, może rzeczywiście liczyć na bezzwrotną pomoc z Brukseli. Odnosząc powyższe tezy do materiału badawczego niniejszej pracy należałoby wskazać, mając jeden niezmienny przedmiot inwestycji środowiskowej, co najmniej jeden przykład dokumentacji aplikacyjnej w ramach danego programu pomocowego.

