Jesteśmy świadkami powstawania nowej gałęzi gospodarki, która bazuje na wiedzy oraz nowych technologiach. Zjawisko to obserwujemy zarówno w państwach wysoko rozwiniętych, jak i w krajach, które od niedawna weszły na ścieżkę przyśpieszonego rozwoju gospodarczego i technologicznego. Innowacyjność jest obecnie jednym z najważniejszych czynników rozwoju społeczno-gospodarczego regionów i państw. Nowy typ gospodarki, jaki budują państwa pragnące osiągnąć wysoki poziom rozwoju oraz konkurencyjności, bazuje właśnie na innowacjach.

Wyścig po sukces, w którym biorą udział współczesne firmy, doprowadził do sytuacji, w której przedsiębiorcy, dla uzyskania skutecznej przewagi konkurencyjnej, starają się wyprzedzać konkurencję w szukaniu wszystkiego tego, co nowatorskie i trudne do skopiowania. Obecnie jednym z kluczowych czynników konkurencyjności przedsiębiorstw są właśnie innowacje. Ale czym właściwie one są? W potocznym rozumieniu innowacja oznacza coś nowego i innego od dotychczasowych rozwiązań. Kojarzy się z potrzebą zmian na lepsze. Samo słowo innowacja oznacza zaś odnowienie. Optymalnym kryterium wszechstronnej oceny firmy może być konkurencyjność, rozumiana jako cecha, która określa zdolność przedsiębiorstwa do ciągłego kreowania tendencji rozwojowej, wzrostu produktywności oraz do skutecznego rozwijania rynków zbytu w warunkach oferowania przez konkurentów nowych, lepszych i tańszych towarów i usług. Obecnie innowacje są jednym z kluczowych czynników decydujących o przewadze konkurencyjnej przedsiębiorstw.

Innowacyjny może więcej

Zarządzanie innowacyjne polega na wprowadzaniu szeroko pojętych zmian, przede wszystkim w istotnych obszarach działalności przedsiębiorstwa, ukierunkowanych na jego rozwój. Dzięki innowacjom następuje poprawa i unowocześnienie procesów wytwórczych oraz biznesowych, podniesienie produktywności, wydajności i jakości pracy, wzrost jakości wyrobów i ich konkurencyjności, zwiększenie ogólnej sprawności i efektywności działania firmy, udoskonalenie organizacji i metod pracy, zlikwidowanie barier i aktywizacja zasobów, poprawa bezpieczeństwa i warunków pracy, co przekłada się na wyższe zyski. Innowacje zawarte w produktach i procesach biznesowych przedsiębiorstwa prowadzą do wzrostu ich jakości lub obniżenia kosztów działalności biznesowej. Z samej definicji innowacji wynika, że efekt poprawy jakości lub obniżenia kosztu zostanie uzyskany przez innowatora wcześniej – przed rywalami. Stąd jego pozycja konkurencyjna, a co za tym idzie –także i konkurencyjność jest wyższa. Dzięki innowacjom zyskujemy wyższą jakość produktu – niosącą więcej funkcji, wyższe osiągi, niższe koszty eksploatacyjne czy wydłużoną żywotność. Czynniki te są źródłem dodatkowej satysfakcji użytkownika i nośnikiem podwyższonej konkurencyjności w stosunku do produktów rywali. Przyrost jakości usługi dzięki innowacji to na przykład skrócenie okresu obsługi klienta czy też automatyzacja procesów zachodzących w organizacji. W tym przypadku przyrost jakości podwyższ konkurencyjność innowatora na kilka sposobów. Po pierwsze, zwiększa zapotrzebowanie na usługi oferowane przez innowatora, gdyż klienci odchodzą od konkurentów. Dzięki temu rosną przychody ze sprzedaży i rynkowy udział innowatora. Po drugie, w warunkach niezmienionego poziomu kosztów stałych firmy zwiększona sprzedaż nowego produktu po starej cenie powoduje wzrost rentowności. Po trzecie, skrócenie czasu obsługi klientów zwiększa (bez ponoszenia dodatkowych nakładów inwestycyjnych) zdolność wytwórczą, a więc możliwość zaspokajania potrzeb większej liczby nabywców. Innowacje powodujące obniżenie jednostkowych kosztów bezpośrednich wytworzenia produktu lub kosztów stałych przedsiębiorstwa również mogą przynieść wzrost bieżącej lub przyszłej konkurencyjności firmy. Bieżąca konkurencyjność wzrośnie, ponieważ przedsiębiorstwo, antycypując wzrost sprzedaży, może obniżyć cenę w taki sposób, aby zachować (lub nieco poprawić) wartości uzyskiwanych dotychczas wskaźników rentowności sprzedaży, majątku i kapitałów własnych. Obniżona cena skutkuje wzrostem atrakcyjności oferty (przy zachowaniu jakości dotychczas oferowanych produktów) i powoduje wzrost udziału w rynku, a także wzrost wielkości nadwyżki przychodów nad kosztami. Przedsiębiorstwo odnosi nie tylko bezpośrednie korzyści, ale również dzięki lepszej pozycji konkurencyjnej na rynku ma ułatwiony dostęp (po niższych kosztach) do zewnętrznych źródeł finansowania. Można więc stwierdzić, że konkurencja między przedsiębiorstwami w dużej mierze rozgrywa się na dwóch poziomach:

• tworzenia innowacji (a więc działań odkrywczych)
• adaptacji innowacji (działań powielających, adaptacyjnych, dostosowawczych)





Podsumowując, dochodzimy do wniosku, że dla osiągnięcia wysokiej pozycji konkurencyjnej przedsiębiorstwa, szczególnie w warunkach kryzysu rynkowego, niezbędne jest utrzymanie wysokiego poziomu innowacyjności, którą określa się jako zdolność do permanentnego generowania i realizowania innowacji, które znajdują uznanie u odbiorców ze względu na wysoki poziom nowoczesności, konkurencyjności i jakości oferowanych produktów i usług.

Autor: Barbara Skrzypek, Business Development Manager ERP w Comarch

Artykuł pochodzi z magazynu Nowoczesne Zarządzanie nr 2/2011.