Dobrą podstawą do wdrożenia Systemu zgodnego z wymaganiami normy ISO 14001 jest ponadto funkcjonowanie w firmie niesformalizowanego systemu zarządzania środowiskowego, jaki stanowi Czystsza Produkcja (CP).

"Czystsza Produkcja jest strategią ochrony środowiska polegającą na ciągłym, zintegrowanym, zapobiegawczym działaniu w odniesieniu do procesów, produktów i usług, zmierzającym do zwiększenia efektywności produkcji i usług oraz redukcji ryzyka dla ludzi i środowiska przyrodniczego" (definicja wg Programu Ochrony Środowiska Narodów Zjednoczonych – UNEP).

Działania związane z ochroną środowiska w zakładach produkcyjnych zazwyczaj są kojarzone z oczyszczaniem już powstających odpadów. Czystsza Produkcja opisana w art. 30 Agendy XXI jest przeciwstawieniem takiego podejścia, gdyż kładzie ona nacisk na ograniczanie zanieczyszczeń 'u źródła', a nie oczyszczanie odpadów, które zostały wygenerowane. Oczywiście nie oznacza to wykluczenia oczyszczania. Jest ono po prostu traktowane jako ostateczne rozwiązanie stosowane w przypadku tych odpadów, których powstawaniu nie da się zapobiec.

Zmniejszenie uciążliwości dla środowiska stanowi ideę Czystszej Produkcji. Do jej aspektów należy też tzw. "dodatkowy efekt ekonomiczny" oznaczający, że projekty CP przynoszą korzyści zarówno przyrodzie, jak i przedsiębiorstwu. Na przykład jeśli zamknięty zostanie obieg wody przy chłodzeniu to zużycie wody zostanie ograniczone (jako zasobów przyrody), ale jednocześnie zmniejszą się opłaty za jej zużycie. Jeśli przedsiębiorstwo zmniejszy emisję toksycznych substancji to tym samym ograniczy opłaty za korzystanie ze środowiska, itd. Wnioski nasuwają się same - jest to prosta droga do obniżenia kosztów przedsiębiorstwa.

Czystsza Produkcja nie jest działaniem jednorazowym. Organizacje decydujące się na dobrowolne wdrożenie jej strategii bezustannie dążą do jak największego zredukowania poziomu zanieczyszczeń, obniżenia zużycia energii oraz kosztów opłat środowiskowych. Możliwe jest to poprzez opracowywanie i wdrażanie projektów Czystszej Produkcji. Inwestycje takie zwracają się często już po okresie kilku miesięcy (w zależności od projektu CP).

W strukturze organizacyjnej przedsiębiorstwa wyodrębnione zostają specjalne grupy projektowe ds. Czystszej Produkcji. Najistotniejsze jest zainteresowanie najwyższego kierownictwa tą strategią i stworzenie Systemu Zarządzania Środowiskiem opartego o strategię CP, który bardzo często staje się podstawą do wdrażania standardu ISO 14001.