Egzekucja przeciwko spadkobiercom zmarłego dłużnika

Na podstawie wydanego przez sąd nakazu zapłaty i nadanej mu klauzuli wykonalności wszcząłem egzekucję przeciwko dłużnikowi. Miesiąc później dłużnik zmarł. Czy muszę teraz występować o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko jego spadkobiercom aby dalej prowadzić egzekucję czy może będzie ona dalej się toczyła bez żadnych przeszkód przeciwko nim z mocy prawa, bez żadnych dodatkowych postępowań z mojej strony? Wiem, że spadek po dłużniku odziedziczyli żona i syn, ale sprawy spadkowej w sądzie jeszcze chyba nie było.

Na podstawie wydanego przez sąd nakazu zapłaty i nadanej mu klauzuli wykonalności wszcząłem egzekucję przeciwko dłużnikowi. Miesiąc później dłużnik zmarł. Czy muszę teraz występować o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko jego spadkobiercom aby dalej prowadzić egzekucję czy może będzie ona dalej się toczyła bez żadnych przeszkód przeciwko nim z mocy prawa, bez żadnych dodatkowych postępowań z mojej strony? Wiem, że spadek po dłużniku odziedziczyli żona i syn, ale sprawy spadkowej w sądzie jeszcze chyba nie było.

W myśl art. 819 § 1 k.p.c. organ egzekucyjny zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci między innymi dłużnika, a podejmuje je z udziałem jego spadkobiercy. Z kolei w myśl art. 779 § 2 k.p.c., jeżeli tytuł egzekucyjny był wydany przeciwko spadkodawcy, przejście obowiązku na spadkobiercę następuje stosownie do art. 788 k.p.c., a w tym zakresie art. 788 § 1 k.p.c. stanowi, że jeżeli obowiązek po powstaniu tytułu egzekucyjnego przeszedł na inną osobę, sąd nada klauzulę wykonalności przeciwko tej osobie, gdy przejście to będzie wykazane dokumentem urzędowym. Artykuł 819 § 1 k.p.c. normuje sytuację, w której śmierć dłużnika nastąpiła w toku egzekucji, zatem - po jej wszczęciu. Z zestawienia hipotezy art. 819 § 1 k.p.c. z hipotezą art. 788 § 1 k.p.c. wynika, że art. 788 § 1 k.p.c. normuje sytuację, w której śmierć dłużnika nastąpiła przed wszczęciem egzekucji. W takim wypadku, zgodnie z dyspozycją art. 788 § 1 k.p.c., wszczęcie egzekucji możliwe jest dopiero po nadaniu klauzuli wykonalności przeciwko spadkobiercy dłużnika. Natomiast w razie śmierci dłużnika po wszczęciu egzekucji ustawa nie wymaga nadania klauzuli wykonalności przeciwko spadkobiercy dłużnika. W przedmiotowej sprawie dłużnik zmarł po wszczęciu egzekucji. Nie zachodzi więc potrzeba nadania klauzuli wykonalności przeciwko jego spadkobiercom. zgodnie z dyspozycją art. 819 § 1 k.p.c., zawieszone postępowanie egzekucyjne organ egzekucyjny podejmuje z udziałem spadkobiercy dłużnika, tj. po udowodnieniu tego jego przymiotu prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku.

Należy zaznaczyć, iż z wnioskiem do sądu o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym dłużniku może wystąpić także wierzyciel, jako osoba zainteresowana w tym przedmiocie. Powyższe znajduje także odzwierciedlenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego, m.in. w postanowieniu z dnia 2.07.1975 r. (I CZ 98/75): „Art. 788 § 1 k.p.c. normuje sytuację, w której śmierć dłużnika nastąpiła przed wszczęciem egzekucji. W takim wypadku, zgodnie z dyspozycją art. 788 § 1 k.p.c., wszczęcie egzekucji możliwe jest dopiero po nadaniu klauzuli wykonalności przeciwko spadkobiercy dłużnika. Natomiast w razie śmierci dłużnika po wszczęciu egzekucji ustawa nie wymaga nadania klauzuli wykonalności przeciwko spadkobiercy dłużnika. W takim wypadku, zgodnie z dyspozycją art. 819 § 1 k.p.c., zawieszone postępowanie egzekucyjne organ egzekucyjny podejmuje z udziałem spadkobiercy dłużnika, tj. po udowodnieniu tego przymiotu prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku.”