Testament napisany w domu – siedem błędów, które mogą uruchomić wieloletni spór

Co do zasady testament można sporządzić samodzielnie w domu i nie trzeba w tym celu iść do notariusza. Problem zaczyna się wtedy, gdy dokument nie spełnia wymogów formalnych albo jego treść pozostawia kilka możliwych interpretacji. W efekcie sprawy spadkowe mogą zamienić się w wieloletni konflikt między osobami, które inaczej rozumieją ostatnią wolę zmarłego. Warto więc wiedzieć, które pozornie drobne błędy mogą mieć później poważne konsekwencje.

1–2. Testament z komputera i brak podpisu

Testament, który sporządzamy samodzielnie, musi zostać w całości napisany odręcznie przez spadkodawcę. Nie wystarczy przygotować dokument na komputerze, wydrukować go i podpisać. Wynika to wprost z art. 949 Kodeksu cywilnego.

Należy jednak pamiętać, że sam tekst zapisany własnoręcznie to za mało. Testament musi zostać podpisany przez spadkodawcę. Brak podpisu może podważyć skuteczność dokumentu.

3–4. Brak daty i wspólny testament małżonków

Testament własnoręczny powinien też zawierać datę, ponieważ jej brak może utrudnić późniejsze sprawy spadkowe, zwłaszcza gdy istnieje kilka testamentów (dowiedz się więcej: sprawy spadkowe Białystok).

Kolejną kwestią jest to, że małżonkowie nie mogą przygotować wspólnego testamentu w jednym dokumencie. Kodeks cywilny stanowi, że testament może zawierać rozrządzenia tylko jednego spadkodawcy.

5. Niejasne określenie, kto i co ma odziedziczyć

Częstym błędem jest używanie potocznych sformułowań: „dom zostawiam córce, a resztę niech podzielą dzieci” albo „samochód ma dostać ten, kto będzie się mną opiekował”. Takie zdania mogą wydawać się oczywiste w chwili pisania testamentu, ale po śmierci autora mogą prowadzić do zupełnie różnych interpretacji.

6. Pozostawienie kilku sprzecznych testamentów

Spadkodawca może zmienić swoją decyzję i sporządzić nowy testament. Problem pojawia się jednak wtedy, gdy zachowuje kilka różnych dokumentów. Jeżeli nowy testament nie odwołuje poprzedniego, wcześniejsze postanowienia tracą moc tylko w zakresie, w którym nie da się ich pogodzić z późniejszymi.

7. Wydziedziczenie zapisane jednym zdaniem

Samo stwierdzenie „wydziedziczam syna” może nie wystarczyć do osiągnięcia zamierzonego skutku. Sprawy spadkowe dotyczące wydziedziczenia bywają szczególnie konfliktowe, ponieważ pozostali członkowie rodziny mogą kwestionować zarówno treść testamentu, jak i okoliczności wskazane przez spadkodawcę.

Najważniejsze w skrócie

  • testament własnoręczny należy w całości napisać ręcznie,
  • dokument trzeba podpisać,
  • najlepiej zawsze umieścić dokładną datę,
  • małżonkowie powinni sporządzać osobne testamenty,
  • spadkobierców i rozrządzenia należy określać możliwie precyzyjnie.

Mini-case

Ojciec trojga dzieci sporządza własnoręcznie testament, w którym zapisuje, że „mieszkanie ma otrzymać córka”. Nie określa jednak, co ma stać się z pozostałym majątkiem. Po kilku latach przygotowuje drugi testament, w którym wskazuje syna jako spadkobiercę, ale nie wspomina o wcześniejszym dokumencie.

Po jego śmierci rodzina znajduje oba testamenty. Córka uważa, że mieszkanie nadal należy się jej zgodnie z pierwszym dokumentem, natomiast syn twierdzi, że późniejszy testament zmienił całą wcześniejszą wolę ojca. W tej sytuacji sprawy spadkowe mocno się komplikują, ponieważ pojawia się konieczność ustalenia wzajemnego stosunku dokumentów i rzeczywistej woli spadkodawcy.

Jeżeli chcesz upewnić się, że testament prawidłowo odzwierciedla Twoją wolę i ogranicza ryzyko przyszłego sporu, skontaktuj się z kancelarią i skonsultuj jego treść przed podpisaniem: https://prawnicybialystok.pl/kontakt/.